از آن به انحاء مختلف دشمنى خود را با حضرت نشان مىدادند ولى پيامبر صلّى اللّه عليه و إله فقط و فقط دعا مىكردند كه ، خدايا اين‌ها نمىدانند تو آنها را هدايت كن . پيامبر بزرگ اسلام صلّى اللّه عليه و إله با سلاح حسن‌خلق و خوشرويى تمام ، به شكار دل‌ها مىرفتند ، ناگفته نماند كه لازمهء حسن‌خلق ، صبر فراوان است كه پيامبران به آن متصف بودند . و در برخى از ايشان اين صفت وجه بارز شخصيتشان بوده ، نظير حضرت موسى ، عيسى و ايوب عليهما السّلام . رسول اكرم صلّى اللّه عليه و إله در حديثى خطاب به امير مومنان على عليه السّلام مىفرمايند : الا أخبركم بأشبهكم بى خلقا ؟ قال بلى يا رسول الله . قال : احسنكم خلقا ، اعظمكم حلما ، أبرّكم بقرابته ، و اشدكم من نفسه انصافا . « 1 » دوست دارى تو را خبر كنم به شبيه‌ترين شما نسبت به خلق من ؟ حضرت على عليه السّلام پاسخ دادند : بله يا رسول الله صلّى اللّه عليه و إله . پيامبر صلّى اللّه عليه و إله فرمودند : خوش اخلاق‌ترين شما ، بردبارترين شما ، نيك رفتارترين شما با نزديكانش و آن‌كس كه بيشترين انصاف را نسبت به نفس خودش مىدهد . در ارتباط با فرمايش رسول خدا « اشدكم من نفسه انصافا » ، يعنى كسانى كه نسبت به خطاهاى نفس خود به ديدهء اغماض مىنگرند و با راحت‌طلبى و بىمسئوليتى آن را به حال خود رها نمىكنند بلكه همواره جرائم نفس خود را در نظر گرفته و نسبت به جبران آن كوشايند . لذا ، اين جاست كه پيامبر گرامى صلّى اللّه عليه و إله مىفرمايند : كسى كه با اين ويژگىها زندگى كند ، همه را شكار خواهد كرد حتى اگر دشمنانش باشند . شرايط حسن‌خلق و انّما يدرك امكان ذلك فى ثلاثة اشياء : فى العلم ، و الجود ، و الصبر . منحصرا امكان اين امر به وسيله سه چيز حاصل مىشود : علم ، بخشش و صبر . علم يعنى در آن حدودى كه شرع مقدس مشخص كرده ، حسن‌خلقش را به كار مىبرد و مدارا مىكند . جايى را كه حرام است به حكم وظيفه شرعى عمل كند و مقدسات

--> ( 1 ) . نهج الخطابه عربى ، ج 1 ، ص 377 .